Een robot die midden in de nacht een bouwplaats inspecteert. Een humanoid die zware materialen tilt of op gevaarlijke plekken werkzaamheden uitvoert. En één vakman die straks meerdere robots tegelijk aanstuurt. Het klinkt futuristisch, maar de ontwikkeling gaat sneller dan veel mensen denken.

Op de bouwplaats van de toekomst kunnen we robots verwachten, maar die moeten eerst vakkundig en veilig leren werken. Het Humanoid Application Center (HAC) in Schiedam traint de 'mens-machines' en onderzoekt wat ze kunnen.

Metselrobots konden al stenen stapelen, maar die van Monumental kunnen nu ook afvoegen en spouwankers plaatsen. Het metselrobotbedrijf haalde nog eens 32 miljoen dollar durfkapitaal binnen voor verdere uitbreidingen. Daaruit spreekt vertrouwen. "De metselmarkt is enorm."

De opmars van humanoids gaat door. Met een marktgroei van ruim 500 procent in een jaar tijd groeit robotica als kool. Volgens Bank of America heeft het bedrijfsleven in 2060 zo'n 3 miljard robots in dienst. Ze kunnen gevaarlijke en ongezonde klusjes op de bouwplaats gaan doen. Wat kosten ze? "De prijzen zakken snel." 

De industrialisatie van de bouw en technologische ontwikkelingen als AI en robotisering bieden enorme kansen om de sector efficiënter en slimmer te maken. Het cluster Industrieel Bouwen van TNO ondersteunt bedrijven bij het ontwikkelen en toepassen van innovatieve oplossingen.

De AI-revolutie in de bouw is misschien niet heel zichtbaar, maar volop gaande. Grote bouwers investeren fors en lopen voorop, terwijl ook kleine bouwondernemingen kunnen profiteren. Drie insiders over de stand van zaken van AI in de bouw.

Als deeltijdhoogleraar aan de TU Delft houdt Deborah Nas zich bezig met de invloed van opkomende technologieën op sectoren, markten en mensen. Meer concreet: wat kunnen AI en digitalisering betekenen voor een sector? Als relatieve buitenstaander kan ze onbevangen naar de bouw kijken. Waar staat die met AI?

Voor Daiwa House Modular Europe is industrialisering al jaren het uitgangspunt. "Als gevolg van industrialisering moet een bouwbedrijf tegenwoordig denken als een productiebedrijf", meent Sanne Reus, regional managing director Netherlands bij Emixa.

In de bouw praten we al jaren over schaarste. Te weinig mensen, te weinig handen, te veel werk. En ondertussen blijven we zoeken naar oplossingen die vooral lijken op méér van hetzelfde: harder werken, slimmer plannen en nóg efficiënter organiseren. Allemaal nodig, maar eerlijk is eerlijk: het gaat ons niet redden.

Met een zelf ontwikkelde robot maakt Vlasman de hobbelige wanden van de Hubertustunnel strak. Die freest de brandwerende stuc tot op de millimeter nauwkeurig. ''Het was een intensief en kostbaar traject en zeker niet zonder risico.''